Башы
.




Төшөк икая Суроо-жооп Таанышуу бурчу Аралаш

Страницы:  1  2  3  4  5  ... 54
3-бөлүм (01.01.2020 : 11:55:24)
    МАНАС менен КАНЫКЕЙДИН
    КОШУЛГАН ЖЕРИ


    Жыгачын кыйып жылгадан,
    Жошо кошпой сырдаган.
    Шамал согуп, жел тийип,
    Ысыкка жакшы болот деп,
    Боз үй кылып чыңдаган.
    Чийин сонун чырмаган.
    Аппак кылып бор кошуп,
    Үзүктөрүн кылдаган.
    Ууктарын учтаган,
    Туурдугунун баарысын,
    "Учуга" менен тыштаган.
    Түндүккө алтын чаптырган,
    3ымпар боодон тактырган.
    Кырк бир отоо үйүнү,
    Кең Букардын сыртына,
    Катар тигип салыптыр.
    Эшикке эшен жыйдырып,
    Эки күн нике кыйдырып,
    Үйгө молдо жыйдырып,
    Үч күнү нике кыйдырып.
    Кайран жеңең Каныкей,
    Ак тамагы кылайып,
    Акырын сүйлөп муңайып,
    Күлсө тиши жарк этип,
    Күзгүдөй бети жалт этип,
    Күкүктөй үнү шаңк этип,
    Чылк жибекке чырмалып,
    Жыгылчудай ыргалып,
    Оолжуй басып барыптыр,
    Орунду кенен салыптыр,
    Оенун күтүп калыптыр.
    Аягын бийик жаздаптыр,
    Акылдуу иштен баштаптыр.
    Аземдүү сүйлөп каткырып,
    Арстан-шерин жаткырып,
    Жүйөөлүү сүйлөп каткырып,
    Жолборсун мурун жаткырып,
    Ак жарык шамды өчүрүп,
    Ак маралдай көшүлүп,
    Каздай мойну созулуп,
    Алты кулач ак мата,
    Аарчыгыч алып озунуп,
    Кызыктуу ишти көрмөккө,
    Кырааны менен кошулуп,
    Жыпардай жыты буркурап,
    Каухардай көзү жылтырап.
    Чалкасынан жатыптыр,
    Чатын кенен ачыптыр.
    Ойронуң чыкты үстүнө,
    Олжогоюн сүздүрө,
    Ысый түшүп кертмеги,
    Ылдый тайып кеткени.
    Кыйын болду баатырга,
    Кыз Канышын нетмеги.
    Кайра оңдонуп сайарда,
    Кайсалактап далайга,
    Жыра сайып коердо,
    Кашайтып жанды сойордо.
    Тылактын ичи бууланып,
    Кайран жеңең кууланып,
    Кире электе тереңдеп,
    Алты чанач камкаймак,
    Койгон экен белендеп,
    Жылып кирип кетээр деп,
    Аңдабай койсом бекер деп,
    Акыл табар убагы,
    Жолбун үйдөй ак була,
    Малып алып каймакка,
    Айкөлүңдүн кертмекке,
    Акыл менен шыбады.
    Тылактын оозу ачылып,
    Тыягын айкөл матырып,
    Туйгундугун билгизип,
    Тутамдап жеңең киргизип,
    Кыздыктын чели жарылып,
    Кызыл кан агып сарыгып,
    "Кырааным, өлүп кетем" деп,
    Кыңкыстап жеңең жалынып.
    Түрө түртүп зыргытып,
    Түбүнө чейин мылгытып,
    Кайра сууруп копшотуп,
    Какыр жерден карагай,
    Сүйрөгөнгө окшотуп!
    Таркылдатып киргенде,
    Талаадагы тай үркүп,
    Коркулдатып киргенде,
    Короодогу кой үркүп,
    Күзгүдөй жүзү кубулуп,
    Күшүлдөгөн дабышы,
    Күнчүлүк жерге угулуп,
    Бышкан өрүк күбүлүп,
    Уккандар жандан түңүлүп,
    Короодон короз чакырып,
    Эшиктен эшек бакырып,
    Эси чыгып наабайчы,
    Эски тамга жашынып,
    Кырчын талдай буралып,
    Эки эмчеги чыңалып,
    Кызыктуу сонун акышы,
    Кылыгын жеңең чыгарып.
    Кош кареги жумулуп,
    Кызыл жүзү кубулуп.
    Тылактын ичи бүлкүлдөп,
    Коргошундай көлкүлдөп,
    Алтымыш тамыр зырпылдап,
    Айнектей көзү жылтылдап,
    Каректери жумулуп,
    Кайбардын суусу чубуруп,
    Үзүлчүдөй үлдүрөп,
    Уктачудай үргүлөп.
    Тамашага батышып,
    Эт бышымга жатышып.
    Апкымдан жыттап алышып,
    Аябай кумар канышып.
    Арстан шериң ошондо,
    Сууруп алды зуңкуйтуп,
    Эрендигин бултуйтуп -
    Жоголуп күндүн аптабы,
    Букарды туман каптады.
    Тегерек сакал, кап курсак,
    Базардагы толгон сарт,
    Өйдө-төмөн жүгүрүп,
    Өз үйлөрүн таппады.
    Жыттуу суу алып чакалап,
    Айкөлүңдүн олжогой,
    Алты келин, эки күң,
    Минип алып тазалап.
    Баатырдык эмей неткени,
    Арстаныңа ошондо,
    Жөтөл тийип кеткени.
    Өх дегенде берениң,
    Көтөрүлдү кертмеги.
    Минип турган кыздардын,
    Буту жерге жетпеди.
    Таранчыдай бырпырап,
    Тайгаланап кеткени.
    Арстан Манас баатырдын,
    Айбатынан жан чыгып,
    Талып жаткан кыздардын.
    Таноосунан кан чыгып,
    Кайра тура калышып,
    Кол-буттары карышып.
    Кол кумганын алышып,
    Атыр суу алып чакалап,
    Айкөлүңдүн олжогой,
    Апакай кылып тазалап!. ..
    (Ушинтип кете берет... )
    Жапар Кенчиев
    (.. жаздым дейт. Ай, ким билет. Мен баягыда Илимдер Академиясынын кол жазмалар фондуна телефон чалганымда аердегилердин бири мындай текст "Манас" колжазмаларынын биринде бар экенин ырастады. Бирок бу мекемени азыр кыргыздын "бейиш" алдында турган карган чалдарынын бири жетектегенден улам, андай тексттин бар же жок экенин түзүүчү өз көзү менен көрүүгө руксат алалбады – Ж. )




    52
 
Страницы:  1  2  3  4  5  ... 54

Издание книги за счет автора
емейл:janyzak@mail.ru
+996777329784
Алган материалга шилтеме бер!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!




Powered by WR-Guest © 2.0.2