Интернет библиотека Жанызак@басма
Самое дешевое издание книги за счет автора! 
Ватсап +996777329784 | емейл: janyzak@mail.ru

Макалаларга бар

Жаныбек ЖАНЫЗАК

“Азаттыкка” жазган Эсенге жооп

Оп-поо! Минтип отурсак,

"Азаттыкты" жакында исламий минбарга (трибунага) айлантып салабыз го...

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
кимден: Esen каяктан: France 30.12.2009 06:02
Tengirchi kyrgyzga, birinchiden türk elderi emnege islam dinin kirip atugul avangary boluuga jetish algan oshonu oylop körsöngüz.
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••






Биерде "кирип" дебей, "киргизип" деп сүйлөсөк алда канча орундуу болсо керек, Эсен мырза. Же исламий баскынчылыкты айткандан уялып жаткандагыңызбы?..
Бизде бир Султан Абдырахманов деген "ММК тарыхчы" сөрөйүбүз бар. А киши Кыргыз сыналгысында иштеп турганда түштүктөгү Сафед-Булан жөнүндө бир айтып бир койбой, эки айтып эки койбой, ошол 2000 араб-селдебайдын өлүмүн ыйыктыктын туу чокусуна чыгарып далбастады эле. Бирок окуянын түпкүлүгүнөн келсек, ошо селдечен баскынчыларды алардын бирине никеленген кыргыз кызынын жардамы менен ошол жергиликтүү элдин өз жеринин эркиндигин келгин селдебайларлардан коргогон эр-азаматтары кырып салыптыр имиш. Анан биз, ошол элдин бүгүнкү урпактары, алиги исламий согуштан курман болгон кыргыз ата-бабаларыбыздын арбагына таазим кылбастан, жанагы ийри кылычтуу селдебайларды Кыргыз Сыналгысынан байма-бай ыйыктап жатканыбызга жол болсун?!
Абайлап сүйлөгөнүбүз дуруспу дейм, маселенин ушул жагына келгенде.
Жер кезип жүргөн селжуктар барып Констанинополду басып алып, анан 600 жыл ашуун арабдарды "бийлетип" бийлигин жүргүзгөндө, албетте, исламды карманууну ылайык көрүшкөндүр, айкидо ыкмасы менен.
Бирок селжук менен кыргыз дегенди чаташтырбаганыбыз жөндүр.
Кыргыз мына бүгүн гана тынымсыз исламдашып жатат. Мындай исламдашуу атүгүл Кокон хандыгынын тушунда да болгон эмес, муну тарыхчы Тынчтыкбек Чоротегин жокко чыгарбаса керек.
Менимче, исламийлердин ийри кылычына да сан кылымдар бою туруштук берип келген ата-бабаларыбыздын бүгүнкү урпактары исламий пулдарга айласыз ийилип калды десек болчудай.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Tengir degen abstraktuu jana biyik tüshünük bolgon da islamdagy Allah ishenichine jakyn bolgon.
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Куранды барактап көрүңүз дагы бир жолу, Эсен мырза. Сиздин сөздөрүңүз калетсиз - Көкө Теңир абстракттуу, жалпы адамзатка жана анын ичинде кыргызга тийиштүү жагдайларды чечмелейт.
Ал эми сиз айткан Allah конкреттүү - жалаң арабий жагдайларга көңүл койот жана арабийлерди башка журттарды басып алып багындырууга, өз тилине баш ийдирүүгө үндөгөн жагдайлар толтура. Антпесе алиги китептен "араб" жана "еврей" дегенден башка, "түрк" деген бир сөздү тапсаңыз мөөрөй сиздики...

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Anan intellektualdyk jaktan islam renesansyn ech kachan unutpashybyz kerek...
Oshol ele til maselesin aytsak, Kashkardyk Mahmut, Jusup Balasagyn...
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Ренессанс ренессанска тете, Эсен мырза. Арабий ренессансты кыргыз кабыл алганын билбейт экенмин, себеби кыргыз өзүнүн тарыхында исламга белчесинен баткан эмес буга чейин.
Ал эми евро_ренессанстын таасири бу турмушубузда кадам сайын кашкайып көрүнүп турат. Албетте, бүгүнкү күндүн шары менен айтканда, "арабий ренессанс" Кыргызстанда өзүнүн туу чокусуна жеткени калды, тилекке каршы.
Тилге келсек, Кашгари менен Баласагын арабий саясаттын түп маанисине жетпей, өз иштерин кылып койуптур, бирок анысы деле кыргыздын калың катмарына жетти деп айталбайм. Кыргыз тили алардын салымысыз эле өнүгүп келген. Биерде биздин кабакбаштарыбыз көзгө басар университеттин атын Баласагынга ыйгарып, 1000 сомдукка анын элесин басып салганы мага жаккан жок, чынында...

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Tengirchilikte jazylyp kalgan kandai chygarmalar bar ekenin ukpaptyrmyn.
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Көчмөн журттун чыгармалары ошол журттун мээсинде оозеки айтылып, муундан муунга берилип келген жана кала берсе бүгүнкү ашкере исламдашуу шартында да кыргыз жүрөгүндө "арбак" деген ыйык түшүнүк алигиче сакталып келет.
Айкөл Манас менен Ыйык Семетей так ошол түшүнүктөрдүн ченемсиз жыйындысы жана биз, бүгүнкү билимдүүсүнгөн кыргыз урпактары, тээ ата-бабадан келе жаткан ишенимди тунугураак сактасак жаман болбос эле.
Ошол тунуктук жоголгон күнү кыргыз деми сөзсүз өчөт жана урматтуу түштүк кошуналарыбыз сыяктуу арабий түшүнүктөргө гана баш ийип, нукура маңкурттуктун түпсүз тереңине чөгүп кетишибиз мүмкүн.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Anan bir syndaganda akarat aytpasak musulman bolobu, mashayakchy bolobu...
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Сөзсүз, урматтуу Эсен мырза. Азыркы күндө бомбалуулар ашкере көбөйүп баратканы ылайым кыргызга жетпесе дейм. Сөз менен гана айтышалы, ылайым.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Biz kyrgyzdar moyunga alysh kerek köchmön bolup artta kalganbyz.
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Ким билет, Эсен мырза. "Арабдардан артта калдык" деп өкүнгөндөр кыргызда анчалык деле көп болбосо керек.
Ырас, мунай жагынан, пул жагынан артта калышыбыз мүмкүн, бирок акыл жагынан артта калышыбыз кыйын го.
Мисалы, мен өзүмдү ашкере исламдашкан Эсен мырзадан бүгүнкү маданият деп аталган кайсы бир жагдайларда артта калдым деп эсептей албайм.
Ырас, арабий акчалар буга чейин Чоюн, Дастан жана башкалар сайрап келген "Көчмөндух" жерпайын жайрап кетиши толук мүмкүн.
Андыктан бүгүнкү кыргыздын эртеңи жөнүндө кандайдыр бир калетсиз чындыкты айтуу кыйын - шыпыра "юбкага" өткөндө, балким, кыргыз аты бираз жымсалданып, арабчалана баштаганда артта калышыбыз да мүмкүн. Атүгүл бүгүнкү Магриб элдери (Египеттен Мароккого чейинки аймак) сымак таптакыр сиңип жок болуп кетүү коркунучу да жок эмес.
Бирок ал таптакыр башка маселе. Азыркы Жанызакка караманча тиешеси жок нерсе. Бирок Теңирчиликти, арбактардын бийиктигин танган азыркы эсендер канчалык көбөйгөн сайын, "кыргыз" түшүнүгү ошончолук жоголо бере турган келечектин маселеси..
Кыргызымды андай келечектен ылайым Көкө Теңири сактасын..


 Издание книги за счет автора
janyzak@mail.ru
Алган материалга шилтеме бер!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!
Яндекс.Метрика